1. Şirket Türünün Belirlenmesi
Türkiye’de ticari şirket kurarken ilk adım, kurulacak şirketin türünün belirlenmesidir. Türk Ticaret Kanunu (TTK) uyarınca, başlıca şirket türleri şunlardır:
- Anonim Şirket (A.Ş.): Sermayesi paylara bölünmüş ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlı olan şirket türüdür. Büyük ölçekli işletmeler için uygundur.
- Limited Şirket (Ltd. Şti.): En yaygın kullanılan şirket türüdür. Sermayesi belirli ve sorumluluğu sermayesiyle sınırlıdır. Küçük ve orta ölçekli işletmeler için idealdir.
- Şahıs Şirketi: Gerçek kişiler tarafından kurulan ve tüzel kişiliği olmayan şirket türüdür. Ancak, bu yazıda tüzel kişiliği olan şirket türleri üzerinde durulacaktır.
Şirket türünün seçimi, şirketin faaliyet alanı, sermaye yapısı ve sorumluluk gibi faktörlere göre belirlenmelidir.
2. Şirket Adının Belirlenmesi ve Tescil
Şirket kuruluş sürecinde, şirket adının belirlenmesi ve tescil edilmesi önemli bir adımdır. Şirket adı, Türk Ticaret Kanunu’na uygun olmalı ve daha önce tescil edilmemiş bir ad olmalıdır. Şirket adının uygunluğu, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi üzerinden veya MERSIS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) üzerinden kontrol edilir.
3. Şirket Sözleşmesinin Hazırlanması
Şirket sözleşmesi (ana sözleşme), şirketin kuruluşunu ve işleyişini düzenleyen temel belgedir. Şirket sözleşmesinde aşağıdaki hususlar yer almalıdır:
- Şirketin unvanı ve merkezi
- Şirketin konusu ve faaliyet alanı
- Sermaye miktarı ve pay dağılımı
- Ortakların hak ve yükümlülükleri
- Yönetim ve temsil organları
- Şirketin süresi (süreli veya süresiz olması)
- Şirketin fesih ve tasfiye koşulları
Şirket sözleşmesi, noter onayından geçirilerek resmiyet kazanır.
4. Sermayenin Belirlenmesi ve Banka Hesabının Açılması
Şirket kuruluşunda, şirketin sermayesi belirlenmeli ve bu sermaye, şirket adına açılan bir banka hesabına yatırılmalıdır. Limited şirketler için asgari sermaye tutarı (2025 yılı için) 50.000 TL, anonim şirketler için ise (2025 yılı için) 250.000 TL’dir. Sermayenin banka hesabına yatırıldığına dair belge (banka dekontu), şirket kuruluş dosyasına eklenmelidir.
5. Şirket Organlarının Belirlenmesi
Şirketin yönetim ve temsil organları, şirket sözleşmesinde belirlenmelidir. Limited şirketlerde en az bir müdür, anonim şirketlerde ise yönetim kurulu üyeleri belirlenir. Bu kişiler, şirketin temsil ve yönetiminden sorumlu olacaktır.
6. Ticaret Siciline Tescil
Şirket kuruluş sürecinde, şirketin ticaret siciline tescil edilmesi zorunludur. Bu işlem, şirketin bağlı bulunduğu ticaret sicil müdürlüğüne yapılır. Tescil işlemi için aşağıdaki belgeler gereklidir:
- Şirket sözleşmesi (ana sözleşme)
- Sermayenin banka dekontu
- Ortakların kimlik bilgileri ve imza sirküleri
- Şirket merkezinin kira kontratı veya tapu sureti
- Yönetim ve temsil organlarının bilgileri
Ticaret siciline tescil işlemi tamamlandıktan sonra, şirket tüzel kişilik kazanır.
7. Vergi Kimlik Numarası ve Vergi Dairesine Kayıt
Şirketin ticaret siciline tescil edilmesinin ardından, vergi kimlik numarası alınması ve vergi dairesine kayıt işlemleri gerçekleştirilir. Bu işlemler, şirketin vergi mükellefi olarak tanınmasını sağlar.
8. SGK ve İşe Alma Süreçleri
Şirket çalışanları için Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) kaydı yapılmalıdır. Şirket, çalışanlarını SGK’ya bildirerek sigorta işlemlerini başlatmalıdır. Ayrıca, işe alma süreçlerinde İş Kanunu’na uygun hareket edilmelidir.
9. Diğer Lisans ve İzinler
Şirketin faaliyet alanına göre, çeşitli lisans ve izinlerin alınması gerekebilir. Örneğin, gıda üretimi yapacak bir şirketin Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan izin alması gerekmektedir. Bu tür izinler, şirketin faaliyetlerini yasal olarak sürdürmesini sağlar.
10. Muhasebe ve Defter Tutma Zorunluluğu
Şirketler, Türk Ticaret Kanunu ve Vergi Usul Kanunu uyarınca muhasebe kayıtlarını tutmak ve defterlerini düzenli olarak işlemek zorundadır. Bu kapsamda, şirketin gelir ve giderleri, bilanço ve diğer mali tablolar düzenli olarak kaydedilmelidir.
Sonuç
Türkiye’de ticari bir şirket kurmak, hukuki gerekliliklerin titizlikle yerine getirilmesini gerektiren bir süreçtir. Şirket türünün belirlenmesi, şirket adının tescil edilmesi, şirket sözleşmesinin hazırlanması, sermayenin yatırılması ve ticaret siciline tescil gibi adımlar, şirketin sağlam bir temelde kurulmasını sağlar. Ayrıca, vergi, SGK ve diğer lisans işlemleri de şirketin yasal olarak faaliyet göstermesi için gereklidir.
Eğer ticari şirket kuruluş sürecinde hukuki destek ihtiyacınız varsa veya şirketinizin hukuki gerekliliklerini yerine getirmek için profesyonel danışmanlık almak istiyorsanız, iletişime geçmekten çekinmeyin. Hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmetlerimizle, şirketinizin kuruluş sürecini en etkili şekilde yönetmenize yardımcı olabiliriz.
